biến tướng
Định nghĩa
- Danh từ:
- Hình thức, biểu hiện thay đổi khác đi của một sự vật, hiện tượng, tư tưởng: Chỉ một dạng thức đã bị biến đổi, che giấu hoặc thể hiện dưới một vẻ ngoài khác so với bản chất gốc, thường mang nghĩa tiêu cực.
- Sự biến dạng, sự méo mó: Chỉ sự thay đổi làm sai lệch, biến dạng so với hình thái ban đầu.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Đó chỉ là một biến tướng của chủ nghĩa cá nhân. (Đó chỉ là một hình thức biểu hiện khác đi, được ngụy trang của chủ nghĩa cá nhân.)
- Các hình thức cờ bạc trực tuyến là một biến tướng nguy hiểm của tệ nạn cờ bạc truyền thống.
- Căn bệnh có nhiều biến tướng phức tạp, khó chẩn đoán. (Căn bệnh có nhiều biểu hiện, hình thái thay đổi khác nhau.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "biến tướng của...": Cụm từ thường dùng để chỉ một thứ là hình thức thay đổi, thường là xấu đi hoặc được ngụy trang, của một thứ khác.
- Tham nhũng vặt là một biến tướng của tham nhũng quyền lực.
- Dùng trong văn phong phê phán, phân tích: Từ này thường xuất hiện trong các bài viết phân tích xã hội, chính trị, triết học hoặc y học để chỉ sự biến đổi hình thái.
- Bài báo phân tích các biến tướng của nạn bạo hành gia đình trong thời đại số.
Biến thể và từ liên quan
- Biến thể (danh từ): Dạng thức khác của cùng một đối tượng, không nhất thiết mang nghĩa tiêu cực như "biến tướng".
- Bài hát này có nhiều biến thể khác nhau ở các vùng miền.
- Biến dạng (danh từ/động từ): Trạng thái hoặc hành động làm thay đổi hình dáng, thường là theo hướng xấu đi.
- Cột sống bị biến dạng do tai nạn.
- Dị bản (danh từ): Bản khác, phiên bản khác (thường dùng cho tác phẩm văn học, nghệ thuật).
Từ đồng nghĩa
- Hình thái biến đổi: Cách nói trang trọng hơn, trung tính hơn về nghĩa.
- Dạng thức cải trang: Nhấn mạnh vào khía cạnh ngụy trang, che giấu.
- Sự méo mó: Nhấn mạnh vào sự sai lệch so với nguyên bản.
Từ trái nghĩa
- Nguyên bản: Bản gốc, dạng thức đầu tiên.
- Chính thể: Thể thức chính, đúng với bản chất.
- Dạng thức thuần túy: Dạng thức nguyên chất, không pha tạp.
Thành ngữ, cụm từ cố định
- "Bản chất không đổi, chỉ đổi biến tướng": Thành ngữ ám chỉ một sự vật, hiện tượng dù thay đổi hình thức bên ngoài nhưng bản chất bên trong vẫn như cũ, thường là bản chất xấu.
- Tội phạm công nghệ cao thực chất cũng chỉ là "bản chất không đổi, chỉ đổi biến tướng" so với tội phạm truyền thống.